Kurumsal Yönetişim

Yönetimden Yönetişime

Günümüzde “yönetim” kavramı “yönetişim” kavramına doğru evriliyor.

Yönetişim kavramı; kuruluşların paydaşlarıyla sürekli iletişim içerisinde olmalarını, şeffaf ve hesap verebilir bir yöneti(şi)m modeli geliştirmelerini zorunlu hale getiriyor. Bu modeli geliştirirken ilgili uluslararası yaklaşımları ve standartları referans almak, tanınırlığın ve kabulün başlıca anahtarı.

Kuruluşlar paydaşlarına karşı sorumludurlar, onların ihtiyaç ve beklentilerini karşılamaya çalışırlar. Bu sorumluluklarını yerine getirmek için bir taraftan kuruluşun etkinliğini ve verimliliğini arttırmaya çalışırken diğer taraftan da yönetim ve karar alma süreçlerinin şeffaflığını ve hesap verebilirliğini güvence altına almak durumundadırlar.

Günümüzde, "yönetişim" terimi günlük dilde de kullanılmaya başlandı. 1996 İstanbul Habitat II Konferansı ile dilimize giren bu kavram, başlangıçta pek çok direnişle karşılaştı. Kimileri, dilimizde zaten "yönetim" gibi iyi bir terim varken, "yönetişim" gibi yeni üretilmiş bir terimi kullanmanın gereksiz olduğunu savundu. Kendi görüşlerini desteklemek için dil açısından gerekçeler bulmaya çalıştılar. Bazıları ise ideolojik açıdan, yönetişimi küreselleşmenin bir dayatması olarak gördü ve bu nedenle karşı çıktı. Bu tür yeni kavramların başlangıçta itirazla karşılaşması normaldir. Eğer bir kavramın içeriği ve anlamı tam olarak anlaşılmamışsa, bu tür karşı koymalar daha da yaygınlaşabilir.

"İyi yönetişim" kavramı, İngilizce "Good Governance" ifadesinin karşılığı olarak ilk kez Habitat II Konferansı’nın hazırlık çalışmaları sırasında Türkçemize kazandırıldı. "Yönetişim" terimi, tıpkı "iletişim" gibi, kavramın anlamının anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Bu yönüyle belki de İngilizcesinden bile daha kavrayıcı bir terimdir.

"Yönetişim" kavramı, bir tarafın diğer tarafı yönettiği bir ilişkiden, karşılıklı etkileşimlerin öne çıktığı bir ilişkiler bütününe doğru bir dönüşümü ifade eder. Böylece yönetişim; kuruluşların, faaliyetlerini yönetmek amacıyla kullandıkları politik, ekonomik ve yönetsel iradeyi oluşturur. Paydaşların ortaklaşa karar alma, çıkarlarını dile getirme, yükümlülüklerini karşılama ve çatışma noktalarının çözümünde kullandıkları mekanizmaları ve süreçleri kapsar. Bu bağlamda yönetişimpaydaşlar arasındaki karşılıklı etkileşimin niteliğine işaret eder ve "birlikte yönetim" anlamını taşır.

Kuruluşlar bir yandan kurumsal yönetişimi kendi içlerinde uygularlar ve bu doğrultuda kendi yönetim yapılarında şeffaflığı, hesap verebilirliği, katılımcı yönetim tarzını, etkinliği ve verimliliği yaşama geçirirler. Diğer yandan da sosyal sorumluluk projeleri üreterek sosyal fayda oluşturmaya çalışırlar.

Son yıllarda, hem küresel düzeyde hem de özellikle gelişmekte olan ülkelerde yaşanan şirket birleşmeleri ve ekonomik krizler, “Kurumsal Yönetişim” (Corporate Governance) kavramına olan ilgiyi artırmıştır.

Küreselleşme süreci ve dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşanan krizler, şirketleri yeni ortaklar ve işbirlikleri arayışına itmiştir. Bu süreçte iyi yönetişimin önemi daha da belirgin hale gelmiştir. Zira iyi yönetişime sahip olmayan bir şirketle birleşmek, büyük riskleri de beraberinde getirmektedir. Bu nedenle, sermaye ihtiyacı olan ve küresel bir şirket olmayı hedefleyen kuruluşlar, yönetişim kavramını kendi şirket kültürlerine dahil etme gerekliliğini hissetmeye başlamışlardır.

Paylaş   

İlginizi Çekebilir
  • ISO 37004 ile Yönetişim Olgunluk Düzeyinin Ölçülmesi

    Her büyüklükteki ve türdeki kuruluş için etkili yönetişim ihtiyacı gün geçtikçe daha fazla önem kazanıyor. Günümüz toplumunda, kuruluşların yalnızca finansal getirilerine odaklanmakla kalmayıp, aynı zamanda kullandıkları ve etkiledikleri tüm kaynakları etkin bir şekilde yönetmeleri bekleniyor. To... Devamı

  • Kurumsal Yönetişim Mevcut Durum Analizi

    Kurumsal yönetişim mevcut durum analizi (Gap Analizi), kuruluşun yönetişim yapısının ve süreçlerinin etkili olup olmadığını değerlendirmek için yapılan kapsamlı bir çalışmadır. Bu analiz, kuruluşun seçilen kurumsal yönetişim çerçevesi, modeli veya standardında tanımlanan yönetişim prensiplerine... Devamı

  • ISO37000:2021 Kuruluşların Yönetişimi Standardı

    ISO37000:2021 standardı, kuruluşların yönetişimi hakkında rehberlik sunar. Yönetim organlarına ve yönetim gruplarına, yönettikleri kuruluşların amaçlarını gerçekleştirebilmeleri için sorumluluklarını nasıl yerine getireceklerine dair uygulamaların ilkelerini ve temel yönlerini sağlar. Ayrıca, kurulu... Devamı

  • Stratejik Yönetimde Paydaş Teorisi ve ISO Standartlarıyla İlişkisi (2)

    Yazımızın 1.bölümünde stratejik yönetimde "paydaş" kavramını açıklamıştım. Bu 2.bölümünde ise paydaş kavramının ISO standartlarıyla ilişkisini açıklamaya çalışacağım. Böylece ISO tarafından ANNEX SL yapısına uygun olarak yayınlanan yönetim sistem standartlarının (ISO9001, ISO14001, ISO27001 vb.) 4.2... Devamı

  • 5 yıllık stratejik plan mı? Çok uzun!

    İş dünyasında yaygın bir şekilde uygulanan ve bir çok kamu/özel sektör şirketi tarafından etkin bir şekilde kullanılan Stratejik Planlama; kuruluşların hayallerini, yani vizyonunu gerçekleştirebilmesi için somut bir metodoloji sunuyor bize. Ülkemiz özelinde konuşursak; orta-büyük ölçekli özel sek... Devamı

  • Kategoriler