Blog

Küresel markaların satın alma kararlarında maliyet avantajı artık tek belirleyici değil. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) verilerine göre, tedarik zincirindeki etik ihlaller nedeniyle son dakikada iptal edilen milyon dolarlık sözleşmeler her geçen gün artıyor. Kurumsal itibar riskini yönetmek isteyen dev markalar (Inditex, H&M, Ford, vs.), bu riskleri kendi sahalarından çıkarıp doğrudan yerel tedarikçinin omuzlarına yüklüyor. Bir SEDEX veya BSCI denetiminden kalmak, sadece prestij kaybı değil, ... Devamı

Çeşitlilik, Eşitlik ve Kapsayıcılık (DEI) programları son yıllarda hem hızlı yükseliş hem sert eleştiriyle karşılaştı. ABD'deki bazı büyük şirketlerin DEI taahhütlerini 2024-2025'te geri çekmesi, konunun siyasi boyut kazanmasını yansıtıyor. Ama DEI'yi siyasi tartışmadan bağımsız olarak değerlendiren kurumsal araştırmalar tutarlı sonuçlar sunuyor: Bilişsel çeşitliliği yüksek takımlar daha iyi karar alıyor; kapsayıcı kültürler yetenek çekme ve tutmada rekabet avantajı yaratıyor; cinsiyet dengeli l... Devamı

Kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) harcamaları Türkiye'de son on yılda önemli ölçüde büyüdü. Ama harcama büyüklüğü ile stratejik değer üretimi arasındaki kopukluk da büyüdü. Pek çok kuruluş bağış, sponsorluk ve toplum projeleri yapıyor; bu faaliyetleri raporluyor; ama KSS programlarının kurumsal değere, pazar konumuna ya da müşteri ilişkisine nasıl katkı sağladığını sistematik olarak ölçemiyor. Michael Porter ve Mark Kramer'ın geliştirdiği Paylaşılan Değer Yaratma (Creating Shared Value – C... Devamı

ILO'nun 2022 verilerine göre dünyada 160 milyonun üzerinde çocuk işçi ve 28 milyona yakın zorla çalıştırılan birey var. Bu rakamların büyük bölümü küresel tedarik zincirlerine, özellikle tarım, tekstil, maden ve inşaat sektörlerine dağılmış durumda. Türk şirketleri için bu sorun ikili bir baskı oluşturuyor: Hem kendi değer zincirlerinde bu riskleri yönetmek, hem de AB alıcılarının durum tespiti yükümlülükleri kapsamında kaynak belgesi sağlamak. Bu konuyu yönetim gündemine taşımanın önünde... Devamı

1990'ların sonunda yaşanan sweatshop skandalları — Nike, Gap ve diğer büyük markaların tedarik zincirlerindeki çalışma koşullarının kamuoyuna yansıması — küresel marka değerini tehdit eden ilk sosyal sorumluluk kriziydi. Bu krizin doğurduğu kurumsal tepkilerden biri SA8000 standardının oluşturulmasıydı. Social Accountability International (SAI) tarafından 1997'de yayımlanan ve birkaç kez güncellenen standart, bugün 60'ı aşkın sektörde ve 70'ten fazla ülkede uygulanıyor. Türkiye, SA8000 se... Devamı

Bir giyim markasının CEO’su, 2023’teki denetim raporunu masasının üzerine bırakıp şöyle sordu: “Bu tedarikçi sertifikası var, ama bizim üretim hattında ne değişti?” Aslında hiçbir şey değişmemişti. Çünkü sertifika, duvarındaki bir etiketi; uygunluk denetimi ise, o duvarın arkasındaki gerçeği görmeye çalışıyor. Bu ikisi arasındaki boşluk, Türkiye’deki tedarik zinciri yönetiminin en maliyetli kör noktası. Sertifika Var, Ama Denetim Yok ISO 37001 (yolsuzlukla mücadel), SA 8000 (sosyal uyg... Devamı

2024 yılında yürürlüğe giren AB Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi (CS3D), Avrupa'daki büyük şirketlerin kendi faaliyetleri ile değer zincirlerinde insan hakları ve çevre ihlallerini önlemek için aktif durum tespiti yapmasını zorunlu kılıyor. AB üyesi olmayan ülkelerdeki tedarikçileri doğrudan kapsama almasa da AB'ye ihracat yapan ya da AB şirketlerine tedarik eden Türk firmaları için sonuç değişmiyor: Alıcı firmanın durum tespiti yükümlülüğü, Türk tedarikçiye soru, denetim ve be... Devamı

Sosyal uygunluk (social compliance), bir kurumun değer zinciri boyunca uluslararası çalışma standartlarına, insan hakları ilkelerine ve yasal gereksinimlere uyumunu sağlayan sistematik yönetim disiplinidir. Küresel perakende devleri ve endüstriyel alıcılar uzun süredir tedarikçi değerlendirmelerinde sosyal uygunluğu bir seçim kriteri olarak kullanmaktadır. Ancak bu talebin niteliği köklü biçimde değişmektedir: Almanya'nın Tedarik Zinciri Özen Yükümlülüğü Yasası (LkSG) ve AB'nin Kurumsal Sürdürül... Devamı